We krijgen allemaal te horen dat stress niet gezond is en dat nemen we dan ook voor lief. We letten op onszelf, we eten gezond, we zorgen dat we niet overwerkt raken en voor we het weten zitten we allemaal met een burnout thuis een zak chips weg te vreten. Maar wat nou als we dat krampachtige idee van stress even laten varen en ons brein herprogrammeren? Wat nou als we zeggen dat stress niet per definitie slecht is? De VR game Stressjam leert ons dat op een unieke manier.

Stress

Stress is namelijk niet altijd slecht, het heeft een functie. Als we geen stress ervaren, dan presteren we een stuk slechter. Stel je voor dat je een avond voor die grote presentatie op je werk nog moet beginnen met bedenken wat je nou precies wil zeggen en daar verder helemaal niets bij voelt? Klinkt onnatuurlijk, toch? Stress is een hele goede motivator. Het zorgt ervoor dat we op scherp staan, maar te veel (langdurige) stress zorgt ervoor dat we overprikkeld raken, pijntjes krijgen, minder concentratie hebben en – in extreme gevallen – dat ons complete lichaam uitschakelt.

Stress accepteren en verwelkomen in ons leven is voor veel mensen lastig. Je moet er niet aan denken op te staan met een hart dat al een marathon aan het lopen is. Maar het zou prettiger zijn als we het wel kunnen accepteren. Er zijn veel mensen die last hebben van stress (en alle fysieke rompslomp die erbij komt kijken) en dit direct negatief bestempelen. Maar dat zorgt – hou je vast – voor nog meer stress. Pff, wat een vermoeiende cirkel…

Tijd voor verandering dus!

Vorig jaar lente maakte ik kennis met een VR game die mensen met psychische klachten leert omgaan met stress. Op dat moment was Stressjam in de fase dat er nog bijna dag en nacht aan de game werd gewerkt. Ik mocht de game uittesten (the perks of being an idiot!) en ik heb de game door alle fasen heen zien groeien. Elke week kwam er weer een nieuw detail bij, of het nou een bosje was, of dat het hele level plotseling veranderde: I’ve seen it all.

Stressjam

Voor ik de diepte in spring over de game zelf:
Stressjam is een interessant concept dat is bedacht door Bernhard Maarsingh. Als je het Lilyrose Depressie Nummer hebt gelezen, dan gaat er misschien een klein belletje rinkelen. In dat nummer vertelde Maarsingh al kort over het concept en de voordelen die het kan bieden voor iedereen die veel stress ervaart.

Voor mij was het interessant omdat ik angst- en dwangstoornissen heb waar ik dagelijks mee moet omgaan. Ik ben redelijk ”high functioning”. Daarmee wordt bedoeld dat ik op mijn goede dagen functioneer zoals ieder ander (aan het oppervlak, maar dat komt zelden voor) en daar vervolgens drie dagen van moet bijkomen. Het betekent dat ik op mijn gemiddelde dagen meer moeite moet doen om te functioneren. Op mijn slechte dagen durf ik niet naar buiten. En op mijn allerslechtste dagen durf ik niet uit bed te komen. Ik wil niet opscheppen, maar met mijn stressniveau zit het best goed. Of slecht…

Stressjam: De game

In de magische wereld van Stressjam word je helemaal alleen op een eiland neergezet. Was je nog niet gestrest, dan word je dat binnen een paar seconden omdat je opgesloten wordt in een game. En dan zit die grote helm ook nog op je hoofd, en die controllers om je polsen, de band om je middel zodat je hartcoherentie goed gemeten kan worden… Het is geen picknick, daar op dat eiland.

Als je net als ik claustrofobisch bent (en dan niet op de grappige mode manier) dan is dat al stresspunt 1. Want de helm is zo zwaar, en je kunt niet weg, je zit in een andere wereld maar ook weer niet: het is een ellendige chaos. Mijn eerste sessie spendeerde ik met een van de game designers. Terwijl ik tegen mijn paniek aan het vechten was en de stressmeters op mijn afstandbediening volledig in het rood stonden, hoorde ik vanuit een hoekje: ‘Oh… Ik heb dit nog nooit gezien.’

U begrijpt: de stressmeters kwamen die dag niet in het blauwe, rustige gebied terecht.

Het werd anders tijdens sessie 2, toen ik wat meer gewend was aan het opgesloten zitten in een virtuele realiteit. Ik wandelde over het eiland, maakte vrienden met standbeelden (je moet wat) en probeerde wespennesten te kalmeren.

De absurde wereld van Stressjam

Stressjam begint vrij gemakkelijk en bouwt langzaam op. Zo kun je eerst spelen en het eiland leren kennen. En geloof me: het is best mooi. Verwacht geen mega realistische toestanden, maar het is wel degelijk geloofwaardig. Je kunt het – grafisch gezien – vergelijken met Nintendo 64 games. Ik denk dat Mario wel een mooi voorbeeld is, maar dan met bomen die niet plat worden als je even in de verkeerde hoek staat. Prima te doen dus.

Er gaat een wereld voor je open. VR gaming is zo’n absurd iets! Je weet rationeel dat je in een andere ruimte staat, maar als je in de game zit vergeet je dat helemaal. Je hersenen spelen hier natuurlijk een grote rol in. Het is een beetje ”je ziet het, dus het is waar.”

Levels

Stressjam is zo ingericht dat de levels steeds lastiger worden en dat je steeds meer met je stressniveau moet spelen. En dat is nog verdomd lastig! Moet je in het eerste level een bal tillen van het ene kelkje naar het andere kelkje een paar meter verderop, wordt die afstand in het tweede level al drie keer zo groot. Omdat de game compleet gebaseerd is op je hartcoherentie moet je een behoorlijk goede beheersing hebben van je stressniveau. Je kunt de bal wellicht een meter of drie vasthouden, maar dertig meter rustig blijven terwijl het steeds lastiger wordt, is een hele andere kunst.

Blijven oefenen dus!

Momenteel zijn er vier levels van Stressjam beschikbaar voor spelers, waarin het laatste wel de kroon spant. Je gaat boven een brandende vulkaan slingerend van liaan naar liaan (nou als dit geen mooie rijm is, weet ik het ook niet meer). Voor de groene liaan moet je compleet stressvrij zijn en voor de rode liaan moet je heel erg gestrest zijn. Dit slingeren en vastgrijpen moet in zo’n hoog tempo worden uitgevoerd dat je écht leert spelen met je eigen stressniveau.

Al slingerend boven de vulkaan probeer je het stressniveau vast te houden, omdat je personage anders de liaan loslaat en jij in de vulkaan dondert. Maar om de andere liaan vast te grijpen, moet je, terwijl je boven een vulkaan hangt, rustig worden en op het juiste moment de liaan grijpen waar je niet gestrest voor mag zijn. Ik zal niet liegen: het zorgde een uur lang voor frustratie. Ik ben meermaals verbrand. En dat ging gepaard met het gevoel alsof ik daadwerkelijk een vrije val maakte, omdat mijn brein dat zag en dus geloofde.

De waarde van Stressjam

Nu kun je je afvragen of dit therapeutisch gezien allemaal wel werkt. Ik was zelf in elk geval sceptisch toen ik de eerste paar sessies had gehad. Hoe leuk het ook is om een vette game te spelen en dat vergoed te krijgen van je zorgverzekeraar: heeft het een positieve invloed op je klachten? Is er een meerwaarde?

Hoe meer Stressjam zich ontwikkelde, hoe meer ik het idee kreeg dat er wel degelijk iets in me veranderde. Op het begin vond ik het een leuk concept dat ik wilde proberen, maar later kon ik ook d.m.v. vragen bekijken hoe ik scoorde binnen de verschillende opdrachten en als het ging om mijn idee over stress.

Mijn idee over stress veranderde overigens niet. Ik vond (en vind) stress nog steeds met name afleiden, maar ik weet ook dat ik niet in de ”standaard” categorie val voor wie deze game bedoeld is.

Conclusie

Toch kon ik wel, na een stuk of vijf sessies, beter met mijn eigen stress omgaan. Als ik een hoge hartslag had en me compleet overrompeld voelde (en daar het idee aanhing dat er iets in mijn lichaam niet goed was), zag ik in mijn gedachten automatisch de rode metertjes verschijnen. Kortom: het gevoel van stress tijdens de game, was niet anders dan in mijn dagelijks leven en dat biedt inzicht voor mij als hypochonder. Het geeft namelijk aan dat fysieke klachten samenhangen met psychische disbalans en dat is een heel mooi inzicht.

Vandaag ga ik naar mijn laatste Stressjam sessie; ik heb de game uitgespeeld. Maar mochten er nieuwe levels komen, dan ga ik zeker de uitdaging aan! Vooral nu ik gewend ben aan de zware helm en de controllers om mijn polsen. Ik ben niet bang om mezelf uit te dagen, ook in het dagelijks leven. En dat is, op zichzelf, al een hele positieve ontwikkeling.


Wil je nou meer weten over Stressjam, kijk dan even hier.
Stessjam is ontwikkeld door Bernhard Maarsingh van Maarsingh & van Steijn. De afgelopen jaren ben ik daar in behandeling geweest (en nog steeds!)Daarom heb ik de mogelijkheid om deze toffe game te kunnen testen. Er zijn al veel praktijken door heel Nederland die hier mee bezig zijn om Stressjam als aanvulling op hun reguliere therapieprogramma aan te bieden.
Een kleine notitie: ik snap dat alle linkjes overweldigend zijn, daarom wil ik duidelijk maken dat ik op geen enkele manier gesponsord of betaald word om reclame te maken voor Stressjam. Ik vind het gewoon echt cool.

Geef een reactie